माझ्या कविता

Friday, December 25, 2020

मोडेन पण वाकणार नाही


*मोडेन पण वाकणार नाही*

कवी: संतोष पाटील
9503049624

आयुष्याचा खेळ असा
मी अर्ध्यावर सोडणार नाही
कितीही थैमान घालो संकट
मोडेन पण वाकणार नाही

फेसाळलेल्या दर्यामध्ये
नाव माझी थरणार नाही
उसळल्या बेछूट लाटा तरी
दर्यात विलीन होणार नाही

झाले कितीही आघात मनावर
अपयशाने मी खचनार नाही
दुःख झाले डोईजड जरी
माघार मनास पचनार नाही

हरलोच जरी संकटांपुढे
लढणे कधी थांबणार नाही 
झालाच देहाचा अग्नी जरी
ध्येयास कधी जाळणार नाही

गुरफटलो विचारांच्या गर्दीत जरी
अविचाराने कधी वागणार नाही
मोडलाच पाठीचा कणा जरी
मोडेन पण वाकणार नाही

Friday, December 28, 2018

आयुष्य थोडं असंही जगावं....








येताना काहीही घेऊन आलो नाही  
जाताना काहीही घेऊन जाणार नाही 
आज खात असलो जरी पिझ्झा, बर्गर 
शेवटी मात्र नैवेद्याशिवाय पर्याय नाही...म्हणून... 
आयुष्य थोडं असंही जगावं 
भुकेलेल्या पोटाला थोडं अन्नाचं दान द्यावं  
त्याला समाधानाचा ढेकर देताना पाहून  
आपणही डोळे भरुन पाहण्याचं पुण्य मिळवावं... 

अरे माणसा कोणाचे हे घर दार 
ठेऊन इथं सारं, शेवटी मोकळा की रे जाणारं, 
ज्याने दिले हे वैभव सर्व 
त्याने कधीच दाखवला नाही गर्व 
ज्याने केली तुझी उत्पत्ती, त्यानेच दिली तुला संपत्ती 
मग कशाला बाळगशी संपत्तीचा मोह 
कितीही केलंस तरी, नश्वर तुझा देह..म्हणून.. 
आयुष्य थोडं असंही जगावं 
मिळवलेल्या संपत्तीतलं थोडं दान करावं
समजून फुल ना फुलाची पाकळी
भरावी आपणही थोडी त्या गरीबाची झोळी 

अरे माणसा किती म्हणशील माझं माझं 
शेवटी तुझंच की रे चार चौघांना ओझं 
किती बांधशील बंगला माडी 
शेवटी नाही मिळणार मोटार गाडी 
इथेच ठेऊन बंगला माडी आणि मोटार गाडी
घेऊन जाईल ती अलगद 
चार खांद्यावरुनी मेसाची दांडी...म्हणून... 
आयुष्य थोडं असंही जगावं 
घरी आलेल्या प्रत्येकाला थोडं चहा पाणी पुसावं 
आपुलकीचा स्नेह जोडून नात्याचं मोल जाणावं 

आयुष्य थोडं असंही जगावं... 
कधी लहान तर कधी मोठं होऊन बघावं 
नाही जाणलं सुख तरी, दुःख मात्र जाणावं 
पाहताच एखाद्याला निराधार, आधार त्याचा बनावं 
गरीबाच्या मदतीला हक्काने चार पावलं धावून जावं 
थकून आलेल्या आई बाबांना, दोन घास आपणही भरवावं 
ज्यांनी दिला जन्म आपल्याला त्यांच्या चरणी लीन व्हावं 
कितीही मोठे झालो तरी मातापित्यांच्या ऋणांत  राहावं...

आयुष्य थोडं असंही जगावं
जिवंतपणी पराकोटीचं सुख मिळावं 
शेवटी निघून जाताना मात्र.. 
शरीराचं चंदन व्हावं... 
खरंच आयुष्य असचं जगावं....

Thursday, December 27, 2018

आदर

  

"आदर" होता मावळ्यांना शिवरायांचा 
"आदर" होता पवनपुत्राला श्रीरामाचा 
तसाच असावा "आदर" आपल्याला 
आपल्या जन्मदात्या माता पित्यांचा 

असा कसा कलियुगाचा फेरा आला 
"आदरा"वरच सगळ्यांनी घातला घाला 
करूनी नात्या गोत्याचा दही काला 
त्यांच्याविषयीचा "आदरच" गिळून टाकला 

मानुनी ज्यांनी परस्त्री माते समान 
मिळवून दिले त्यांना त्यांचे ईमान 
ज्यांनी  दिला आपल्याला मिळवून मान सन्मान 
तेच आपल्या स्वराज्याचे तीर कमान 
म्हणूनच गुणगान गातो शिवरायांचे संपूर्ण हिंदुस्थान 
घेता नाव ज्यांचे आपल्या मुखाने 
मन प्रसन्न होते त्यांच्याविषयीच्या "आदराने" 
म्हणून सांगतो "आदर" म्हणजे आपले "शिवराय"
जिथे पाहावा "आदर", तिथे ते नाही आठवले तर त्यात  नवल काय? 

अरे माणसा जर असता तुझ्या मनी स्त्रीविषयी "आदर" 
तर कोपर्डीच्या ताईवर गेली नसती तुझी वाकडी नजर 
जर घेतली असतीस बहिणीने लावलेली माया मनावर 
तर पडली नसती त्या ताईची किंचाळी आमच्या कानावर 
जरी झाला असता तुला  आईच्या मायेचा साक्षात्कार 
तर कधीच केला नसतास तू  तिच्यावर अमानुष अत्याचार 
असा कसा माणसा सोडलास "आदर" 
क्षणिक सुखासाठी केलास कोवळ्या जीवाचा अनादर
असा कसा रे निष्ठुर होऊन काळिमा फासलास माणुसकीच्या नावाला  
केला नसतास अत्याचार तर वेदना झाल्या नसत्या तिच्या कोवळ्या जीवाला 
अरे बनला असतास जर तिचा रखवाला 
तर आई बाबांना इथेच सोडून,  गेली नसती ती देवाच्या गावाला 
खेळली असती, बागडली असती 
रक्षाबंधनाला "भाऊ" म्हणून तिने तुलाच साद घातली असती 
तिची ती माया पाहून अभिमानाने छाती तुझीच फुलली असती
खरंच तुमच्या नात्याचे कौतुक करताना जीभ आमचीही गहिवरली असती 
जर आज ती आमच्या सोबत हजर असती
खरंच... जर आज ती आमच्या सोबत हजर असती
म्हणून सांगतो, 
द्यावा आदर, घ्यावा आदर 
पाहावा आदर, दाखवावा आदर 
जाणावे या शब्दाचे मोल 
कारण "आदर" या शब्दाचा अर्थ लय खोल  
करशील जर पुन्हा असा झोल 
तर सगळे आयुष्य ठरेलं तुझं कवडीमोल 
अरे पाण्यानेही पेटतील वाती, टिकून राहतील आपलीच नाती 
तेंव्हा पुन्हा एकदा पहाटेच्या जात्यावरती, माता तुझाच गोडवा गातील 
माता तुझाच गोडवा गातील... 

Tuesday, December 25, 2018

स्त्री भ्रूण हत्या


  स्त्री भ्रूण हत्या



 अरे माणसा नको करू स्त्री भ्रूण हत्या 
 नाही मिळायची तूला ताई, मावशी आणि आत्त्या 

 मुलगी म्हणजे पणतीमधील तेवणारी वात 
 नको करू मारून तिचा जन्माआधीच घात 
 चिमुकल्या पावलांनी येऊ दे रे, सावली तिची घरात
 आजीलाही पाहू दे रे, अंगणात खेळणारी तिची नात

 तोडू नको रे फुटण्याआधी, "मुलीच्या" नावाची पालवी
 मोठे होऊन तिच उद्या, संसार दुसऱ्याचा चालवी
 खरंच किती असतं रे, मन तिचं भोळं
 घेऊदे रे तिलाही अंगावर, सूर्याचं ऊन कोवळं 
 पडू दे रे तिच्याही देहावर, आईच्या मायेची सावली
 बनून भावाची सावली, आजवर तीनेच बहिणीची माया   दावली 

 मुलगी असते अंधारातील चमकणारा काजवा 
 मग "मुलगी नको मुलगा पाहिजे " असा हट्ट कशाला हवा? 
 मुलगी असते प्रकाश देणारा एक दिवा 
 प्रसादाला वाटणाऱ्या त्या शिऱ्यामधील रवा 
 जाणू दे रे तिलाही जरा, त्या शिऱ्यामधील गोडवा 
 करू दे रे तिलाही साजरा , तो चैत्रामधील पाडवा 

 मुलगा हवा म्हणून करतोस ना तिच्या जीवाचा  खात्मा 
 मग जरा ऐक... काय म्हणतोय तिचा आत्मा... 
 बाबा.... मी तुमची लेक बोलतेय...
 आईच्या पोटातून बाहेर पडण्याची वाट बघतेय...
 येऊ दया ना मला, आईच्या उदरातून बाहेर... 
 मला ही बघायचं आहे ओ, माझ्या आईचं माहेर...
 वाढवलंय ओ मला आईने, करून पोटाचे जाळे 
 अजून किती सोसू मी, तीच्या पोटात येणारे गोळे 
 रोजच अंधार पाहतेय, नसेल ना ओ मी अंध ?  
 उद्या बाहेर आल्यावर, घेऊ शकेल का ओ मी फुलाचा गंध?  
 इथेच सारखी राहून, होणार नाही ना मी मती मंद? 
 जन्मास येऊन मलाही, जपायचे आहेत की ओ छंद
 दादासारखी मी ही उद्या, होईन तुमची नंद
 राखी बांधून चेहऱ्यावर त्याच्या , फुलविन मीच आनंद 
 देईन मी सुगंध तुम्हाला, बनून फुलाची पाकळी 
 घेऊद्या मलाही श्वास, तोडून तुमच्या बंधनांची  साखळी 
 जिने सोसल्या माझ्यासाठी कळा, तिला मला पाहायचं आहे 
 मातृत्वाचे मोल थोडं मलाही तिच्याकडून जाणायाचं आहे
 दादासारखं मलाही तुम्हाला "बाबा" म्हणून हाक मारायची   आहे
 भाऊबीजेच्या सणाला मलाच ओवाळणी करायची आहे 
 आई सांग ना गं तू बाबांना, नको ना अशी मुकी राहू 
 ईवल्याश्या जागेत राहून,आता अवघडलेत गं माझे बाहू
 सांग ना त्यांनाही समजावून, वाढवायला माझा गर्भ
 मी ही त्यांचीच लेक आहे, यात कशाला हवाय संदर्भ 
 का ग येते बाबांना, त्यांच्याच लेकीची कीव
 पोटातच मला नष्ट करताना, किती गुदमरतोय माझा जीव 
 आई... बाबा.... आणि..... दादा...... 
 आता एकच विनंती तुम्हा सगळ्यांना 
 खुलू द्या माझ्या चेहऱ्यावर हास्य, बनून कुटुंबाची सदस्य 
 करू नका माझ्या देहाचा अग्नी 
 नाही करनार मी तुमच्याकडे कोणतीच मागणी 
 खूप भीती वाटतीये, पाहून आईच्या पोटातील काळोख
 सूर्याला पाहून होऊ द्या, मलाही प्रकाशाची ओळख 
 खरंच सांगते नका करू माझा जन्माआधीच विनाश 
 आता फक्त घेऊ द्या मला "मोकळा श्वास"
 आता फक्त घेऊ द्या मला "मोकळा श्वास" 

मैत्री तुझी आणि माझी

मैत्री तुझी आणि माझी



मैत्री तुझी आणि माझी
जशी  चंद्र आणि ताऱ्यांची 
त्यांच्यासारखी चमचमणारी 
तितकीच हवीहवीशी वाटणारी

मैत्री तुझी आणि माझी 
जशी पेनाची आणि कागदाची 
त्यांच्यातील चिरंतर सोबतिची 
आणि तितकीच अमूल्य किंमतीची 

मैत्री तुझी आणि माझी 
जशी नदी आणि सागराची 
कुठेही भरकटली तरी 
शेवटी एकत्र येऊन मिळणारी 

मैत्री तुझी आणि माझी 
जशी दिवा आणि वातीची 
अंधारात प्रकाश देणारी 
आणि लाईटीची उणीव भरुन काढणारी 

मैत्री तुझी आणि माझी 
जशी विटी आणि दांडूची 
जितकी कोलवावी तितकी अंतर भेदनारी 
दूरचे अंतर भेदूनही पुन्हा डाव मांडणारी 

मैत्री तुझी आणि माझी 
जशी घड्याळाची त्याच्या काट्याशी 
केंद्रकाभोंवती गरगर फिरनारी 
आणि कधीच आपली जागा न सोडणारी

गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी



गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी
प्रश्न पडतो मनाला आणि उत्तर शोधतो मी 
पहा कसे हे दिवस आले, बदलून गेले सगळे 
इकडे पाहू की तिकडे, माणुसकी भेटेल का तुमच्याकडे? 
कुत्र्याला दाराशेजारी बांधून,  आजवर सांभाळलीस दाराची कडी
त्याच कुत्र्याला दारात आल्यावर, पळवून लावते का तुझी छडी ?
दिवसभर उपाशी राहून ज्याने केली तुझी चाकरी 
आज दारात आल्यावर त्याला,  मिळते का रे तुझ्याकडून भाकरी ? 
असा कसा माणसा निष्ठुर झालास तू
घर सांभाळणाऱ्या "मोतीला"  का विसरलास तू
रक्षणकर्त्या मोतीमध्ये इमानदारी शोधतो मी 
गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी 

घरामध्ये कोंबडा पाळून ऐकलीस त्याची बांग
तेंव्हाच झालास जागा आणि लावलीस कामाची रांग 
कधी भासली का रे उणीव घड्याळाच्या गजरची? 
थोडं विचार करून सांग
त्यालाच कापून खाताना, खरच होतं का रे तुला भान? 
आता सांग माणसा कसे फेडशील तू त्याचे पांग? 
जाणून घे त्याचे काम आणि "मी" पणा जरा खुंटीला टांग 
कोंबड्याच्या बांगेमधून "वक्तशीरपणा" शोधतो मी 
गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी 

घेतलास जन्म जिच्या उदरी, तिनेच जपलं तुला आपल्या पदरी
कधी लांबून आणल्या तुझ्याचसाठी डोक्यावरून पाण्याच्या घागरी 
तर कधी तुझ्याचसाठी केली लोकांची चाकरी 
घेतली नाही कधी आजारपणी डॉक्टरांकडून गोळी 
प्रत्येक वेळी केली आपल्या सुखाची होळी 
तुझ्याच सुखासाठी धरली हातात झोळी 
तर कधी विकली लांबून तोडून आणलेल्या लाकडांची मोळी 
जिने धरली तुझ्यावर मातृत्वाची छाया 
तिनेच झिजवली तुझ्यासाठी काया 
डोळे भरून येतात पाहून जिची माया 
ऊभा जन्म वाहिला तरी जाईल सगळी भक्ती वाया 
कधी केलास का रे विचार तू, तिने केलेल्या त्यागाचा 
तूला पोटभर खायला घालून, भुकेची होळी करणाऱ्या तिच्या पोटाचा ? 
आठवते का रे तूला, जेव्हा पडली होती थंडी बोचरी 
नवी साडी फाडून तिने बनवली होती तुझ्याचसाठी गोधडी 
असा कसा माणसा कर्तव्यहिन झालास तू
जिचा सांभाळ करायचा तिलाच घराबाहेर काढलेस तू
तिचे अनंत उपकार विसरून तिच्याच जिवावर ऊठलास तू
इतक्या खालच्या थराला जाऊन, कोणते सुख भोगलेस तू? 
जिने आयुष्यभर जपला तुझा थाट 
तिलाच दाखवलीस "आश्रमाची" वाट
तिच्याच आशीर्वादाने आजवर चढलास सुखाचा घाट
जरी वाहिलेस अश्रूचे पाट 
तरी रोखू शकणार नाहीस संकटाची लाट
लक्षात ठेव माणसा, आता जरी आली तूला तिची कीव
तरी नेहमीच  जाणवेल तूला तिची उणीव 
जन्मदात्या आईमध्ये "मायेचा ओलावा " शोधतो मी 
गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी

यात्रेमधून फिरताना मागितलीस गाडी 
केली नाही दाढी, पण घेऊन दिली तूला गाडी 
लहानपणी "बाबा" म्हणताना वाटायची तूला भलतीच गोडी 
मोठेपणी त्यांना सांभाळताना का रे पडतात तूला नको ती कोडी? 
सोडून दे ती कोडी आणि चढ पुन्हा यशाची माडी 
तेंव्हाच कळेल तुला, करून ज्यांनी पोटाची काडी 
कशी धरली होती त्यांनी पितृत्वाची नाडी 
प्रत्येक यशावेळी ज्यांनी मारली तुझ्या पाठीवर थाप 
तेच कसे वाटू लागतात रे तुझ्या डोक्याला ताप? 
तुझ्याचसाठी शेतात राब राब राबताना लागायची त्यांना धाप
आज उतरत्या वयात त्यांनाच राबवताना 
वाटत नाही का रे तूला पाप? 
जाणून घे त्यांची धाप आणि निष्ठुरपणाचे मूळ जरा काप 
तुझ्याच नोकरीच्या पैशासाठी ज्यांनी झिजवल्या चपला 
तू मात्र निष्ठुर होऊन गळा त्यांचा कापला 
काय केलं होतं रे पाप त्यांनी म्हणून तू आज असा त्यांच्यावर कोपला? 
संपत्तीच्या हव्यासापोटी धारेवर धरलेस बापाला 
कागदावर सह्या घेऊन अनाथ केलेस जन्मदात्या पित्याला 
काय वाटलं असेल रे त्यांच्या मनाला ,  थोडं विचार करून बघ 
तुलाही बाप व्हायचं आहे, थोडं आठवून तरी बघ
पितृत्व म्हणजे काय असतं समजेल तूला मग 
उपकार त्यांचे जाणायला खूप वेळ झालेला असेल 
"बाबा" म्हणून साद घालताना, घसा मात्र तुझा  कोरडा असेल 
पोराच्या सुखासाठी काया झिजवणाऱ्या बापामध्ये "पितृत्वाचा झरा" शोधतो मी 
गर्दीत माणसांच्या माणुसकी शोधतो मी